Azië: van oerwoud tot snelweg
In Zuidoost Azië worden in rap tempo vele hectaren prachtig oerwoud vernietigd. Alleen al in Indonesië verdwijnen elke dag 49 vierkante kilometers bos, dat zijn acht voetbalvelden per minuut. Dit bos wordt gekapt of platgebrand om plaats te maken voor oliepalmplantages omdat er steeds meer vraag is naar goedkope plantaardige olieën. Deze olieën worden voor steeds meer doeleinden gebruikt. Bijvoorbeeld voor de productie van zogenaamde biobrandstoffen.
Schone brandstof?
Om ons allemaal te laten autorijden moet er onvoorstelbaar veel brandstof geproduceerd worden. Omdat de brandstof uit aardolie erg vervuilend is en de aardolie bovendien bijna op is, wordt op veel plaatsen in de wereld geëxperimenteerd met het bijmengen van 'biobrandstof' in autobrandstof. Palmolie is een populaire biobrandstof, geperst uit de vruchten van de oliepalm. Andere biobrandstoffen zijn bijvoorbeeld koolzaadolie en alcohol uit suikerriet. Deze biobrandstoffen zouden ons uit de brand moeten helpen. Helaas doen ze dat juist niet!
Grote plantages
Om aan de grote vraag naar biobrandstoffen uit het Westen te voldoen leggen machtige bedrijven grootschalige oliepalmplantages aan in het bos. In veel gevallen kappen ze eerst de waardevolle houtsoorten zoals meranti en merbau en wordt het bos daarna platgebrand. Zo blijft er weinig oorspronkelijk bos over en daarmee verdwijnt de natuurlijke leefomgeving van orang utans, neusapen, olifanten en tijgers.
Niet alleen dieren lijden onder de kap van het woud. Ook de menselijke bewoners zijn voor hun bestaan afhankelijk van het bos. Ze leven in het bos en halen er alles uit wat ze nodig hebben aan voedsel en materialen. Door de eeuwen heen hebben ze een manier gevonden om de bossen te gebruiken zonder ze te vernielen.
De plantage-eigenaren verdrijven veel oorspronkelijke bewoners van hun land. Veel bosbewoners trekken dan naar de stad op zoek naar werk. Enkelen worden in dienst genomen als plantagearbeider. De arbeiders werken voor een laag loon onder slechte omstandigheden.
Goed voor het klimaat?
Ook voor het klimaat is de productie van de huidige biobrandstoffen uiteindelijk verre van ideaal. Voor het omhakken van het oerwoud en voor de verwerking en het transport van de grondstoffen is zoveel energie nodig dat er van de vermindering van CO2-uitstoot heel weinig terecht komt.
Bij palmolie is het zelfs nog erger: in bijvoorbeeld Indonesië ligt 50% van de bestaande of reeds geplande plantages in veengebied. Bij het geschikt maken van dat veen voor oliepalmplantages komen enorme hoeveelheden methaan vrij. En methaan is een 40x zo sterk broeikasgas als CO2 !
Behoud van de bossen en zuinig zijn met energie is dus de beste bescherming tegen klimaatverandering. Bovendien kunnen de mensen en dieren die in het bos wonen dan in hun eigen leefomgeving blijven. En dat is toch wat we allemaal willen?!
Klik hier voor meer info over palmolie
Klik hier voor meer info over klimaatverandering
Foto vanuit de lucht: Colin Nicholas
Foto oerwoud: Milieudefensie